دستگاه چربی گیر (Grease Trap یا Grease Interceptor) یکی از تجهیزات ضروری در سیستم های تصفیه فاضلاب است که وظیفه جداسازی و حذف چربی ها، روغن ها و مواد معلق از جریان فاضلاب را بر عهده دارد. وجود چربی و روغن در فاضلاب می تواند موجب گرفتگی لوله ها، کاهش راندمان سیستم های تصفیه و در نهایت آلودگی محیط زیست شود. دستگاه چربی گیر با ساختار مشخص و اجزای خاصی که دارد، راهکاری مؤثر برای مقابله با این مشکلات فراهم می کند.
در این مقاله به معرفی کامل تشکیل دهنده اجزای چربی گیرمی پردازیم. هر بخش از دستگاه با هدفی خاص طراحی شده و در کنار سایر اجزا، کارایی کلی سیستم را تضمین می کند.
بدنه اصلی (Main Body)
تعریف:
بدنه اصلی، ساختار فیزیکی و قالب کلی دستگاه چربی گیر است که سایر اجزا درون آن قرار دارند. این بدنه معمولاً از جنس های مقاومی مانند پلی اتیلن تقویت شده، استیل ضدزنگ، فایبرگلاس یا بتن ساخته می شود.
وظایف و ویژگی ها:
فراهم کردن فضای مناسب برای جداسازی چربی و آب
مقاومت در برابر خوردگی، زنگ زدگی، فشار آب و حرارت
ایجاد ساختار محفظه ای جهت تقسیم جریان فاضلاب و هدایت آن به سمت خروجی
انواع بر اساس جنس:
فلزی (استیل ضدزنگ): برای کاربردهای صنعتی با دمای بالا
پلیمری (HDPE یا پلی اتیلن): برای استفاده در محیط های مرطوب یا اسیدی
بتنی: برای مدل های بزرگ در تصفیه خانه ها
ورودی فاضلاب (Inlet)
تعریف:
ورودی فاضلاب، لوله ای است که فاضلاب را از منبع (مثلاً سینک یا خطوط فاضلاب) به داخل چربی گیر هدایت می کند.
ویژگی ها:
طراحی خاص برای کاهش سرعت ورود فاضلاب (با استفاده از دیفیوزر یا تیغه پخش کننده)
جلوگیری از ایجاد جریان توربولانس که می تواند فرآیند جداسازی را مختل کند
جنس:
معمولاً از PVC، پلی اتیلن، فولاد یا پلی پروپیلن ساخته می شود.
تیغه ها یا جداکننده ها (Baffles)
تعریف:
تیغه ها یا جداکننده ها، صفحات یا دیوارک هایی هستند که درون بدنه چربی گیر نصب می شوند و وظیفه هدایت و آرام سازی جریان فاضلاب را برعهده دارند.
عملکرد:
تقسیم جریان به نواحی مختلف
جلوگیری از حرکت سریع فاضلاب
افزایش زمان ماند سیال جهت جداسازی بهتر چربی
انواع:
تیغه های عمودی
تیغه های زاویه دار
تیغه های چندمرحله ای برای چربی گیرهای سه مرحله ای
منطقه آرام سازی (Retention Zone)
تعریف:
بخش مرکزی دستگاه که فاضلاب برای مدت مشخصی در آن باقی می ماند تا بر اساس اختلاف چگالی، چربی ها و روغن ها به سطح آمده و مواد جامد ته نشین شوند.
ویژگی ها:
افزایش زمان ماند برای جداسازی مؤثرتر
کمک به تشکیل لایه چربی سطحی
فراهم کردن شرایط برای ته نشینی ذرات معلق
لوله خروجی (Outlet)
تعریف:
لوله خروجی بخشی از دستگاه است که فاضلاب بدون چربی را از چربی گیر خارج کرده و به سیستم فاضلاب شهری یا تصفیه خانه منتقل می کند.
طراحی:
معمولاً در پایین ترین نقطه بخش انتهایی دستگاه نصب می شود
مجهز به زانویی یا محافظ برای جلوگیری از ورود چربی به خروجی
سیستم ته نشینی (Sedimentation System)
تعریف:
سیستمی برای جمع آوری ذرات جامد سنگین در کف دستگاه که در طی فرآیند تصفیه ته نشین می شوند.
اجزا:
کف شیب دار
شیر تخلیه لجن
سبد یا محفظه لجن گیر
دریچه بازرسی و تخلیه (Inspection and Cleaning Access)
تعریف:
درپوش یا درب هایی که روی دستگاه نصب می شوند و امکان بازدید، نظافت، نمونه برداری و تخلیه چربی و لجن را فراهم می کنند.
مشخصات:
درپوش های آب بندی شده برای جلوگیری از نشت بو
قابلیت باز و بسته شدن آسان
تعبیه شده در بالاترین نقطه دستگاه
سبد صافی اولیه (Grease Basket or Debris Trap)
تعریف:
سبدی فلزی یا پلیمری که در محل ورودی دستگاه قرار دارد و از ورود ذرات درشت، مواد غذایی و زباله ها به داخل سیستم جلوگیری می کند.
ویژگی ها:
قابل شستشو و تعویض
جلوگیری از گرفتگی مسیر
افزایش عمر مفید دستگاه
واحد شناورگیر (Float Collector)
تعریف:
بخشی از دستگاه که مواد سبک تر از آب (چربی و روغن) را در سطح آب نگه می دارد و از انتقال آن ها به خروجی جلوگیری می کند.
مکانیسم:
چربی و روغن که چگالی کمتری دارند، روی سطح آب باقی می مانند
تیغه های جداکننده از انتقال لایه سطحی به بخش خروجی جلوگیری می کنند
سیستم هوادهی (در مدل های پیشرفته)
تعریف:
برخی چربی گیرهای صنعتی دارای سیستم هوادهی هستند که با تزریق هوا یا اکسیژن، فرآیند جداسازی و اکسیداسیون چربی ها را تسریع می کنند.
اجزا:
دمنده هوا
دیفیوزر کف
کنترلر جریان
مزایا:
کاهش بوی نامطبوع
افزایش کارایی تجزیه بیولوژیکی چربی
حسگر سطح چربی (Grease Level Sensor)
تعریف:
سنسوری الکترونیکی یا مکانیکی که میزان چربی انباشته در دستگاه را اندازه گیری کرده و هشدار تخلیه صادر می کند.
مزایا:
کاهش خطر سرریز
افزایش بهره وری دستگاه
امکان اتصال به سیستم هشدار مرکزی
سیستم تخلیه اتوماتیک (در مدل های هوشمند)
تعریف:
در مدل های پیشرفته تر، تخلیه چربی و لجن به صورت خودکار و زمان بندی شده انجام می شود تا نیاز به بازدید دستی کاهش یابد.
اجزا:
پمپ تخلیه
تایمر یا کنترلر الکترونیکی
مخزن ذخیره چربی خارج از بدنه
فیلترهای چربی و بوگیر
تعریف:
فیلترهایی برای حذف ذرات ریز چربی یا کنترل بوی نامطبوع خروجی از دستگاه
انواع:
فیلترهای مکانیکی
فیلترهای کربن اکتیو
فیلترهای بیولوژیکی
پوشش داخلی (Lining یا Coating)
تعریف:
لایه ای پوششی در دیواره های داخلی برای افزایش دوام و جلوگیری از نفوذ چربی به ساختار بدنه
جنس:
اپوکسی
پلی اورتان
رزین های صنعتی مقاوم به خوردگی
عایق کاری حرارتی (در برخی مدل ها)
تعریف:
عایق کاری جهت حفظ دمای مناسب برای جلوگیری از سفت شدن چربی و انسداد مسیرها در محیط های سرد
مواد:
پشم سنگ
پلی یورتان
نوارهای فومی
دستگاه چربی گیر، سیستمی پیچیده اما کارآمد است که با استفاده از اجزای مختلف، به تفکیک چربی و روغن از فاضلاب کمک می کند. شناخت دقیق هر یک از اجزا، نقش کلیدی در نگهداری، تعمیر و بهینه سازی عملکرد دستگاه دارد. انتخاب نوع مناسب اجزا بسته به محیط نصب، نوع فاضلاب، حجم جریان و دمای کاری باید با دقت انجام شود.
ارتباط با شرکت ناب زیست تولید کننده دستگاه چربی گیر با شماره 02188722027 و موبایل 09126147685


مخزن اسید چیست